Teoriogrowe podejście do rynków oligopolistycznych

Drukuj

Solomiia Kurchaba, studentka Ekonofizyki
Artykuł zawierający tezy pracy dyplomowej napisanej pod kierunkiem prof. Marka Szopy.

Choć teoria gier, jako nauka datuje się od roku 1945, po publikacji przez Johna von Neumana i Oskara Morgensterna monografii Teoria Gier i Zachowania Ekonomiczne, pierwsze teoriogrowe modele pojawiły się dużo wcześniej. W mojej pracy  skupiłam uwagę na modelach opisujących zachowanie uczestników rynku oligopolistycznego zaproponowanych kolejno przez Antoina Cournota w roku 1838, i Josepha Bertranda w 1883. 

W modelu Cournota graczy starają się zmaksymalizować swój zysk poprzez dobranie odpowiedniej ilości dobra, która będzie wypuszczona przez nich na rynek.  Zysk poszczególnego gracza i:

                                                                Zi=qiP(q1+...+qn)-ciqi,

zależy od własnego kosztu produkcji ci, od własnej wybranej strategii qi, oraz od funkcji ceny P, która z kolei zależy od strategii wszystkich uczestników rynku. Właśnie ta cecha pozwala nazwać model Cournota modelem teoriogrowym – każdy gracz, podejmując własną decyzję, musi brać pod uwagę wybór strategiczny oponentów, albo inaczej mówiąc zachowywać się strategicznie. Rozwiązaniem modelu i strategią optymalną każdego z graczy jest:

                                                                   qi=(α-ci-Q*)/2,

gdzie α to górny przedział rynkowej możliwości popytowej (ilość dobra, która zostanie kupiona na danym rynku, jeżeli dobra będą sprzedawane po cenie p=0) a Q*- łączna ilość produkcji, która została wyprodukowana przez wszystkich oponentów gracza i.

Czytaj więcej: Teoriogrowe podejście do rynków oligopolistycznych

Czy mamy wpływ na wysokość rachunków za energię elektryczną?

Drukuj

 

Piotr Banasiak, student Ekonofizyki
Artykuł zawierający tezy pracy dyplomowej napisanej pod kierunkiem dr inż. Anny Gorczycy-Goraj oraz dr hab. inż. Maksymiliana Przygrodzkiego (Politechnika Śląska).

Sektor elektroenergetyczny pełni bardzo ważną rolę we wzroście i rozwoju gospodarczym każdego kraju. Według danych Światowej Rady Energetyki przez ostatnie 35 lat zużycie energii pierwotnej wzrosło ponad 2,5-krotnie, podczas gdy 2,5 mld mieszkańców Ziemi nadal nie ma dostępu do usług elektroenergetycznych. Optymalizacji jego funkcjonowania sprzyja prowadzenie pomiarów zużycia energii i ich wykorzystanie, co zarazem pomaga w wykreowaniu popytu w postaci zarządzania zapotrzebowaniem na energię elektryczną. Zabieg ten przyczynia się do lepszego zbilansowania systemu. W tym procesie pomocą będzie analiza grafików obciążenia dobowego, miesięcznego czy też rocznego. Od 1997 roku sektor elektroenergetyczny podlega procesom rynkowym. Ceny na rynku energii są kształtowane przez czynniki mikro- i makroekonomiczne. W tym zakresie duże znaczenie można przypisać obrotowi hurtowemu na rynku energii elektrycznej, w szczególności transakcjom zawieranym na Towarowej Giełdzie Energii, gdzie wprowadza się stopniowo kolejne instrumenty finansowe. Następstwem takiego zjawiska mogą być sytuacje, w których nie podaż i popyt na rynku z fizyczną dostawą, lecz rynki finansowe będą poniekąd kształtowały ceny energii elektrycznej oddziałując na ceny klientów detalicznych.

Czytaj więcej: Czy mamy wpływ na wysokość rachunków za energię elektryczną?